W dzisiejszym wpisie chciałbym poruszyć temat zmieniającej się rzeczywistości. Jeszcze niedawno globalna gospodarka, polityka i kultura były zdominowane przez Zachód – Europę i Stany Zjednoczone. Jednak z początkiem XXI wieku, widzimy jak szala coraz bardziej przechyla się w stronę Azji (głównie Chin). Zagadnienie chciałbym oprzeć na bardzo dobrej książce Paraga Khanny pt. „Przyszłość należy do Azji”. Autor jest znanym ekspertem w dziedzinie geopolityki i globalnych trendów, został również wybrany jednym z 75 najbardziej wpływowych ludzi XXI wieku.
Azja już dziś jest motorem napędowym światowej gospodarki. Chiny są drugą największą gospodarką świata, Japonia czwartą, a Indie są już na 5 miejscu 1. W krajach takich jak Wietnam, Indonezja czy Filipiny rynki rozwijają się w niesamowitym tempie, przyciągając inwestorów z całego świata. Zobaczmy jakie są mocne strony państw azjatyckich i dlaczego to do nich mogą należeć kolejne dekady.
Technologie przyszłości
Azja zaczyna dominować jeśli chodzi o produkcję samochodów elektrycznych. Do końca 2024 roku globalna produkcja EV osiągnie ponad 15 milionów pojazdów. Chiny odpowiadają za około 44% produkcji (z 7 milionami wyprodukowanych pojazdów). Europa produkuje około 22% (3,3 miliona EV) globalnej liczby samochodów elektrycznych. Stany Zjednoczone zajmują trzecią pozycję z 10% (1,5 miliona pojazdów).2
Jeśli chodzi o układy scalone to przewaga Azji jest tutaj bezdyskusyjna, ponieważ globalna produkcja chipów jest tam silnie skoncentrowana. Tajwan odpowiada za około 54% globalnej produkcji chipów, z czego znaczną część realizuje firma TSMC. Korea Południowa to około 29% światowej produkcji, głównie dzięki firmie Samsung. Chiny – ich udział w produkcji jest mniejszy, ale rośnie; wytwarzają głównie układy starszych generacji (22/20 i 16/14 nm). Warto zauważyć, że produkcja najbardziej zaawansowanych technologicznie układów logicznych – takich mniejszych niż 10 nm jest zdominowana przez Tajwan, który odpowiada za 92%! produkcji.3
Produkcja paneli fotowoltaicznych jest zdominowana przez Chiny, które w 2023 roku odpowiadały za około 85% globalnej produkcji modułów fotowoltaicznych. Kolejnym znaczącym producentem jest Wietnam z udziałem wynoszącym 6,4% w 2022 roku. Malezja zajmuje trzecie miejsce z udziałem 2,8% w globalnej produkcji paneli fotowoltaicznych.4 W 2023 roku Unia Europejska osiągnęła rekordowy poziom instalacji nowych mocy w energetyce słonecznej – 56 GW, z czego około 90% paneli pochodziło z Chin. W 2022 roku Europa odpowiadała za zaledwie 0,6% światowej produkcji paneli fotowoltaicznych, co podkreśla dominację krajów azjatyckich w tym sektorze.5
W 2023 roku Chiny dostarczyły 65% światowej mocy wiatrowej, co pozwoliło czterem chińskim producentom turbin wiatrowych uplasować się wśród pięciu największych firm na świecie – osiągnięcie to było bezprecedensowe w historii tego sektora.6 Od dwóch lat zachodni producenci turbin wiatrowych doświadczają trudności, które przełożyły się na straty finansowe. Firmy z Europy oraz obu Ameryk ucierpiały z powodu stagnacji na rynku wiatrowym, oraz rosnącej konkurencji ze strony firm chińskich. Jakby tego było mało prezes niemieckiego koncernu chemicznego BASF stwierdził, że chińskie turbiny wiatrowe przeznaczone do energetyki morskiej są nie tylko tańsze, ale także przewyższają jakością produkty europejskich firm.7
Trudno oprzeć się wrażeniu, że Chiny są głównym beneficjentem europejskich dążeń do osiągnięcia neutralności węglowej. Rosnące zapotrzebowanie na technologie zielone, takie jak panele fotowoltaiczne, pojazdy elektryczne, stwarza dla tamtejszych firm możliwość ekspansji i zwiększenia ich udziału w globalnym rynku.
Chiny od 11 lat pozostają liderem na rynku robotów przemysłowych. W ostatnich trzech latach ponad połowa wszystkich nowych instalacji robotów miała miejsce w tym kraju. Przewiduje się, że roboty humanoidalne, które zaczynają oddziaływać na sektor przemysłowy, przejmą zadania dotychczas wykonywane przez ludzi. W miarę ich dalszego rozwoju, ich zastosowanie może rozszerzyć się na sektor publiczny, co może wprowadzić zmiany w wielu aspektach życia codziennego.8 Również jeżeli chodzi o sztuczną inteligencję Chiny nie mają się czego wstydzić. W latach 2014–2023 państwo środka zarejestrowało najwięcej patentów związanych z technologią sztucznej inteligencji, przewyższając USA sześciokrotnie pod względem liczby zgłoszonych innowacji.9
Jeśli chodzi o outsourcing IT to tutaj Indie odgrywają kluczową rolę na światowej scenie technologicznej i są jednym z filarów globalnego kontraktowania usług IT. Według danych NASSCOM, Indie posiadają około 55-60% globalnego rynku outsourcingu IT .10 Atutami są oczywiście niskie koszty pracy, rozwinięte parki technologiczne oraz bardzo dobrze wykształcona i liczna kadra absolwentów znających język angielski.
Azja buduje własny system dyplomatyczny
Azja, będąca kontynentem o ogromnej różnorodności kulturowej, gospodarczej i politycznej, od lat podejmuje liczne inicjatywy mające na celu zacieśnienie współpracy regionalnej. Poniżej przedstawiam najważniejsze z nich:
Stowarzyszenie Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN). Założone w 1967 roku, ASEAN skupia 10 państw regionu, dążąc do integracji gospodarczej i politycznej. Organizacja ta promuje współpracę w takich obszarach jak handel, bezpieczeństwo, edukacja i kultura, przyczyniając się do stabilności i rozwoju regionu.
Wspólnota Gospodarcza Azji i Pacyfiku APEC, utworzona w 1989 roku, jest forum 21 państw regionu Azji i Pacyfiku, mającym na celu promowanie wolnego handlu i współpracy gospodarczej. Organizacja ta dąży do znoszenia barier handlowych i inwestycyjnych, wspierając integrację gospodarczą w regionie.
Regionalne Kompleksowe Partnerstwo Gospodarcze RCEP to umowa o wolnym handlu podpisana w 2020 roku przez 15 państw Azji i Pacyfiku, w tym Chiny, Japonię, Koreę Południową, Australię i Nową Zelandię. Jest to największa na świecie umowa handlowa, obejmująca około 30% globalnego PKB, mająca na celu ułatwienie handlu i inwestycji w regionie.
Inicjatywa Pasa i Szlaku (BRI): Zainicjowana przez Chiny w 2013 roku, BRI ma na celu stworzenie sieci połączeń infrastrukturalnych i handlowych łączących Azję z Europą i Afryką. Projekt ten promuje współpracę gospodarczą i rozwój infrastruktury w wielu krajach azjatyckich.
Szanghajska Organizacja Współpracy (SCO) to międzyrządowa organizacja polityczno-gospodarczo-wojskowa założona w 2001 roku przez Chiny, Rosję, Kazachstan, Kirgistan, Tadżykistan i Uzbekistan. Obecnie obejmuje również Indie, Pakistan i Iran jako pełnoprawnych członków, a kilka innych państw posiada status obserwatora lub partnera dialogu.
BRICS – format polityczno-gospodarczy Brazylii, Rosji, Indii, Chin i RPA – został rozszerzony w tym roku o nowych członków. Egipt, Etiopia, Emiraty Arabskie i Iran dołączyły do forum. Współpraca obejmuje m.in. rozwój inwestycji poprzez Nowy Bank Rozwoju, budowę infrastruktury oraz wsparcie sportu.
Wyzwania stojące przed Azją w drodze do globalnej dominacji
Choć Azja doświadcza szybkiego wzrostu gospodarczego, nierówności społeczne są wciąż duże. To może prowadzić do niestabilności politycznej i społecznej, hamując długoterminowy rozwój. Wiele gospodarek azjatyckich jest silnie uzależnionych od eksportu, co czyni je podatnymi na globalne wahania gospodarcze. Należy też wspomnieć o sporach terytorialnych, zwłaszcza w regionie Morza Południowochińskiego, które mogą prowadzić do eskalacji napięć i destabilizacji regionu.
Podsumowanie
Oczywiście przyszłość jest trudna do przewidzenia, ale można odnieść wrażenie, że to Azja będzie dominować w nadchodzących latach. Jako mieszkaniec Europy bardzo chciałbym, aby to nasz kontynent był na fali wznoszącej, lecz czy jest na to szansa? Na pewno będziemy się tutaj zastanawiać, co musi zrobić Europa, by nie dać się zmarginalizować.
Przypisy:
- https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/top-10-largest-economies-in-the-world-2025-india-to-become-4th-largest-economy-soon-what-will-be-the-gdp-rankings-of-us-china-check-list/photostory/114020425.cms?picid=114020428 ↩︎
- https://www.statista.com/ ↩︎
- https://www.semiconductors.org/ ↩︎
- https://en.wikipedia.org/wiki/Solar_cell ↩︎
- https://wysokienapiecie.pl/96795-europejska-fotowoltaika-sie-dusi-bo-chinczycy-maja-czkawke ↩︎
- https://www-woodmac-com.translate.goog/press-releases/2024-press-releases/global-wind-oem-marketshare/?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=pl&_x_tr_hl=pl&_x_tr_pto=sc ↩︎
- https://www.rechargenews.com/wind/chinese-offshore-wind-turbines-cheaper-and-better-claims-basf-chairman/2-1-1553454?zephr_sso_ott=NPpMmM ↩︎
- https://www.globaltimes.cn/page/202412/1324280.shtml ↩︎
- https://www.rdworldonline.com/quality-vs-quantity-us-and-china-chart-different-paths-in-global-ai-patent-race-in-2024/ ↩︎
- https://community.nasscom.in/communities/digital-transformation/india-continues-be-top-outsourcing-destination ↩︎
Rafał Martyniak Blog 
Dodaj komentarz